Czasowniki przemieszczania się po francusku opisują ruch z jednego miejsca do drugiego. Należą do nich między innymi aller, venir, partir, arriver, entrer, sortir, monter, descendre, revenir, retourner i rentrer.
| CZASOWNIK | ZNACZENIE | PRZYKŁAD |
| aller | iść jechać | Je vais à Paris. |
| venir | przyjechać, przyjść | Tu viens avec moi ? |
| arriver | przybywać | Nous arrivons à Lyon à midi. |
| partir | wyjechać | Nous partons demain matin. |
| sortir | wyjść | Elle sort de la maison. |
| entrer | wejść (do środka) | Vous pouvez entrer dans mon bureau. |
| passer | przejechać (przez, obok) , podjechać (do) | Le bus passe devant la gare. |
| descendre | zjechać, zejść, wysiąść | Je descends du bus. |
| monter | wjechać, wejść (w górę), wsiąść | Les voyageurs montent dans le train. |
| revenir | wrócić | Il revient de France lundi. |
| retourner | wrócić, zawrócić | Elle retourne à Paris demain. |
| rentrer | wrócić (do siebie, do domu) | Nous rentrons à la maison le soir. |
Uwaga! Czasownik ALLER jest zastąpiony przez VENIR jeśli używamy go z avec moi ze mną / avec nous z nami : Tu viens avec moi ? Idziesz ze mną?
PRZYIMKI Z CZASOWNIKAMI PRZEMIESZCZANIA SIĘ
Z czasownikami przemieszczania się używamy przyimków oznaczających:
| DO + miejsce à + rzeczownik oznaczający miejsce bez rodzajnika, np. nazwy miast Nous allons à Paris. Jedziemy do Paryża. à la + rzeczownik oznaczający miejsce w rodzaju żeńskim, np. Les enfants vont à la piscine le mardi. Dzieci chodzą na basen we wtorki. au + rzeczownik oznaczający miejsce w rodzaju męskim, np. Vas-tu au théâtre samedi ? Idziesz do teatru w sobotę ? Partez-vous au Portugal ou au Maroc ? Wyjeżdżacie do Portugalii czy do Maroka? à l’ + rzeczownik oznaczający miejsce na samogłoskę lub H nieme, np. Vous devez aller à l’hôpital. Musi pan jechać do szpitala. aux + rzeczownik oznaczający miejsce w liczbie mnogiej, np. kraje Sophie va aux Etats-Unis pour trois semaines. Zofia jedzie do Stanów Zjednoczonych na trzy tygodnie. en + kraje w rodzaju żeńskim lub na samogłoskę, np. Je vais en France et Léa va en Espagne. Jadę do Francji a Lea jedzie do Hiszpanii. dans z czasownikami entrer, monter, np. Vous pouvez entrer dans mon bureau. Może pani wejść do mojego biura. Montez dans le bus ! Proszę wsiąść do autobusu! pour z czasownikiem partir, oznaczający “w kierunku”, np.Nina part pour la France cette année. Nina wyjeżdża w tym roku do Francji. DO + osoba ⟶ chez Je dois aller chez le médecin. Muszę iść do lekarza. Vas-tu chez Pierre samedi ? Idziesz do Piotra w sobotę? |
| NA + aktywność, używamy często przyimka en, np. en vacances na wakacje en rendez-vous na spotkanie en reunion na zebranie en congé na urlop en deplacement w delegację lub à + aktywność, np. Nous allons à la fête. Idziemy na imprezę. Tu veux aller au spectacle ? Chcesz iść na spektakl? |
| Z “stamtąd” de + rzeczownik oznaczający miejsce bez rodzajnika, np. nazwy miast Nous revenons de Madrid le 15 janvier. Wracamy z Madrytu 15 stycznia. de la + rzeczownik oznaczający miejsce w rodzaju żeńskim, np. Je sors de la maison à 6 heures. Wychodzę z domu o 6. du + rzeczownik oznaczający miejsce w rodzaju męskim, np. Quand rentrez-vous du Canada ? Kiedy wracacie z Kanady? de l’ + rzeczownik oznaczający miejsce na samogłoskę lub H nieme, np. Les élèves sortent de l’école pendant la récréation. Uczniowie wychodzą ze szkoły na przerwie. des + rzeczownik oznaczający miejsce w liczbie mnogiej, np. kraje Ania revient des Philippines demain. Ania wraca z Filipin jutro. |
Uwaga! Kraje w rodzaju żeńskim i na samogłoskę tracą rodzajnik z DE oznaczającym Z=”stamtąd”, np.
Nous revenons d’Allemagne vendredi. Wracamy z Niemiec w piątek.
Uwaga! Czasownik VENIR oznacza również “pochodzić z”, np.
Je viens de Pologne et Marco vient d’Italie. Pochodzę z Polski a Marco pochodzi z Włoch.
PYTANIA GDZIE i SKĄD PO FRANCUSKU
OÙ ⟶ GDZIE
D’OÙ ⟶ SKĄD
Où allez-vous en vacances ? Gdzie jedziecie na wakacje?
D’où revenez-vous ? Skąd wracacie?
Pytanie o pochodzenie:
D’où venez-vous ? Skąd pani pochodzi?
Pytanie D’OÙ oznacza SKĄD i możemy je użyć w innym kontekście, np.
D’où reviens-tu ? Skąd wracasz ?
D’où connais-tu Marc ? Skąd znasz Marka?
ŚRODKI TRANSPORTU PO FRANCUSKU
Sposób przemieszczania się wyrażamy przez dodanie do czasownika aller lub partir przyimka en/à + środek transportu
aller en + duży transport, zamknięty, z silnikiem
en voiture, en taxi, en métro, en train, en tram, en bus, en bateau, en avion np. Mes parents vont à Berlin en train. Moi rodzice jadą do Berlina pociągiem.
aller à + mały transport, otwarty, zwykle bez silnika
a pied, à vélo, à moto, à cheval, à trottinette np. Mon fils va à l’école à trottinette. Mój syn jeździ do szkoły hulajnogą.
CZASOWNIKI RENTRER, REVENIR, RETOURNER
O czasownikach oznaczających „wrócić” po francusku dowiesz się z mojego wpisu https://vulevu.menoiastudio.com/rentrer-revenir-retourner-wrocic-na-trzy-sposoby/
FUTUR PROCHE i PASSÉ RÉCENT
W języku francuskim są dwa czasy, które tworzymy za pomocą czasowników aller i venir:
le futur proche (czas przyszły bliski) ALLER + BEZOKOLICZNIK
wyraża czynność zamierzoną, postanowioną, która na pewno się odbędzie, dotyczy nieodległej przyszłości, np.
Elle va aller à la campagne. Ona pojedzie na wieś. Oznacza to, że wyjazd jest pewny i znany jest jego termin.
Często możemy przetłumaczyć zdania w czasie futur proche ze słówkiem “zaraz”, np.
Je vais faire du café, tu en veux ? Zaraz zrobię kawę, chcesz ? = Idę zrobić kawę. = Zrobię kawę.
le passé récent/immédiat (czas przeszły bliski/bezpośredni) VENIR + DE + BEZOKOLICZNIK
wyraża czynność, która dopiero co się odbyła, zdania w tym czasie tłumaczymy dodając słówko „właśnie”, np.
Je viens de rentrer à la maison. Właśnie wróciłam do domu.
LE PASSÉ COMPOSÉ
Wiele czasowników przemieszczania się tworzy passé composé z czasownikiem être, między innymi aller, venir, arriver, partir, entrer i sortir. Nie dotyczy to jednak wszystkich czasowników opisujących ruch np.
Hier nous sommes allés à la piscine. Wczoraj poszliśmy na basen.
Quand êtes-vous partis en vacances ? Kiedy wyjechaliście na wakacje?
Isabelle est déjà sortie. Izabela już wyszła.
Uwaga! W czasie passé composé participe passé (imiesłów czasu przeszłego) musi być uzgodniony z podmiotem, np.
Clara est allée chez le dentiste. Klara poszła do dentysty.
Les filles sont montées dans le train. Dziewczyny wsiadły do pociągu.
Sprawdź, jak tworzyć passé composé po francusku
INNE WYRAŻENIA Z CZASOWNIKAMI PRZEMIESZCZANIA SIĘ
Comment ça va ? Comment vas-tu ? Comment allez-vous ? ⟶ Co słychać? Co u ciebie słychać? Co u pani/pana słychać ?
Ça vous va ? ⟶ Czy to pani/panu odpowiada? (dosł. To panu/pani idzie)
Allons-y ! ⟶ dosłownie oznacza Chodźmy tam! = Idziemy!, ale w kontekście pragmatycznym służy do zachęcania, dodawania otuchy lub sygnalizowania startu: Dalej! Śmiało! / Jedziemy z tym! / Jazda!😁
aller comme sur des roulettes ⟶ iść jak z płatka, iść jak po maśle (dosł. jechać jak na kółkach)
aller de l’avant ⟶ iść do przodu, wziąć sprawy w swoje ręce
aller comme un gant ⟶ leżeć jak ulał (dosł. jak rękawiczka)
s’en aller ⟶ odejść, pójść sobie
arriver à ses fins ⟶ osiągnąć zamierzony cel, dopiąć swego (dosł. dojść do samego końca)
entrer dans le jeu ⟶ wejść do gry
monter la tête à qn ⟶ przewrócic komuś w głowie
passer une nuit blanche ⟶ spędzić bezsenną noc (dosł. białą noc)
il faut en passer par là ⟶ trzeba przez to przejść
passer de mode ⟶ wyjść z mody
rentrer sous terre ⟶ zapaść się pod ziemię (dosł. wrócić=wejść pod ziemię)
revenir à ses moutons ⟶ wrócić do głównego tematu (dosł. wrócić do swoich baranów)
revenir au même ⟶ wyjść na to samo
revenir sur ses pas ⟶ zawrócić (dosł. wrócić po swoich śladach)
sortir de ses gonds ⟶ zostać wytrąconym z równowagi, wyjść z siebie (dosł. wyjść z zawiasów)
Jeśli chcesz dojść szybko, idź sam, ale jeśli chcesz dojść daleko, chodźmy razem. Przysłowie afrykańskie
CZĘSTO ZADAWANE PYTANIA
Czym są czasowniki przemieszczania się w języku francuskim?
To czasowniki opisujące ruch z jednego miejsca do drugiego, takie jak aller, venir, partir, entrer, sortir czy arriver. Po polsku często odpowiadają słowom zawierającym znaczenie „iść”, „jechać”, „przyjechać”, „wyjść” lub „wrócić”.
Jaka jest różnica między „aller” a „venir”?
Aller oznacza „iść” lub „jechać” w kierunku wybranego miejsca. Venir stosujemy, gdy ktoś przychodzi albo przyjeżdża w stronę osoby mówiącej lub wskazanego punktu odniesienia, na przykład: Tu viens avec moi ?
Jakich przyimków używamy z nazwami miejsc?
Wybór przyimka zależy od rodzaju miejsca. Mówimy między innymi: à Paris, en France, au Portugal, aux États-Unis oraz chez Pierre. Przy wskazywaniu miejsca, z którego wracamy, stosujemy najczęściej de, du, de la, de l’ albo des.
Kiedy używać „en”, a kiedy „à” przy środkach transportu?
Przy zamkniętych środkach transportu zazwyczaj używamy en, na przykład en voiture, en train lub en avion. Przy poruszaniu się pieszo, rowerem czy motocyklem stosujemy à: à pied, à vélo, à moto.
Jak zapytać po francusku „gdzie?” i „skąd?”?
„Gdzie?” to po francusku où, a „skąd?” to d’où. Możemy więc zapytać: Où allez-vous ?, czyli „Dokąd jedziecie?”, oraz D’où venez-vous ?, czyli „Skąd pochodzicie?”.